News

Des psychanalystes consultent à distance

30.03.2020

Pendant cette période indéterminée de confinement, vous pouvez consulter un psychanalyste à distance. Nous vous proposons trois séances en visioconférence ou par téléphone selon des modalités propres à chaque analyste. Le prix sera adapté à votre situation financière et ne doit en aucun cas être un obstacle à la prise de contact.

Voilà leurs noms et coordonnées:

 

Sylvian Baert (1050)                                         0474 49 29 37

Thierry Bastin (1400)                                       0478 01 75 68 ou 067 21 09 27

Katy Bogliatto (1410)                                       02 351 37 24

Edith Creplet (1190)                                         02 649 84 88

Carine De Buck (1050)                                    0473 584 364

Jeannine Delgouffre (1150)                           02 771 97 66 ou 0474 55 86 10

Liliane Dirkx (1180)                                         02 375 23 78

Marie France Dispaux (1330)                       02 653 34 94

Christophe du Bled (1170)                             02 675 77 36

Rose-Anne Ducarme (1180)                          02 375 23 06 ou 0473 53 15 04

Marie-Paule Durieux (1410)                          02 351 26 30

Blandine Faoro Kreit (1950)                          0475 91 70 29

Christel Flavigny-Le Corre (1180)                0492 17 17 09

Christine Franckx (2020)                               0474 130 847

Jacqueline Godfrind (1200)                           02 734 77 48

Claire Goldman (1180)                                     0486 65 09 38

Denis Hirsch (1180)                                          0478 321 008

Jacqueline Janssens (1170)                            0478 29 18 16

Marie-Thérèse Kastl (1050)                          0478 48 66 82

Sylvie Kockelmeyer (1050)                            0476 66 59 39

Isabelle Lafarge (1150)                                    0497 94 26 97

Arlette Lecoq (4000)                                        04 252 30 43

Monique Licot (4000)                                      04 224 23 18

Diana Messina Pizzuti (1180)                        02 374 15 33

Anouk Meurrens (1300)                                  0486 79 20 64

Nicole Minazio (1180)                                      0477 57 30 53

Camille Montauti (1180)                                 0478 56 60 37

Pierre Paduart (1050)                                      0491 08 80 28

Theresa Spadotto-De Schutter (1050)         0474 25 71 16

Marianne Van Bourgonie (1640)                   0475 96 32 13

Muriel Van Thiel (1200)                                  0476 98 38 09

 

En savoir plus

Mededeling Covid-19

21.03.2020

Met COVID-19 zijn we allen het slachtoffer van een zeer ernstige lichamelijke, psychische en sociale geweldpleging, wij allen samen, burgers, psychoanalytici, patiënten…De nieuwe verstrengde maatregelen van quarantaine die de verspreiding van het virus pogen te vermijden, hebben hun weerslag op ons allen en vereisen van elk van ons een scherpe verantwoordelijkheid. Dit is moeilijk, maar respect hebben als burger voor deze maatregelen is nu strikt noodzakelijk.

Het angstwekkende klimaat dat nu ontstaan is vraagt nog meer naar een therapeutisch en analytisch kader gericht op uitwisseling en continue geruststellende aandacht voor diegenen die het wensen, voor diegenen die het nodig hebben.

Vermits geen enkele psychotherapeut nét zoals geen enkele patiënt zeker kan zijn van nu niet besmet te zijn door het virus, raden wij met de Belgische Vereniging voor Psychoanalyse het gebruik van consultaties op afstand aan (video-consultaties, telefonisch consultaties,..), waarbij het therapeutische kader aangepast kan worden aan de noden en de behoeften van éénieder. Zo kan er toch een goede manier gevonden worden om analytisch luisteren te bieden gedurende de periode van quarantaine. Mits een uiterste voorzichtigheid en het nemen van strikte sanitaire maatregelen, kan het soms onvermijdelijk zijn van sommige consultaties in de praktijkruimte van de analyticus te laten doorgaan.

Deze verschillende uitzonderingskaders zullen van ieder vindingrijkheid en aanpassing vragen, maar kunnen zo toch de mogelijkheid van een analytisch werk verder openhouden.

We zijn ervan overtuigd dat ieder op een vruchtbaar creatieve manier de beste oplossingen zal vinden om deze situatie mogelijk te maken.

We wensen voor u allen dat u deze beproeving kan doorstaan zonder al teveel schade.

En savoir plus

Séminaire du mercredi 18 mars 2018 – A propos de la moins mauvaise des solutions à la condition humaine

15.03.2020

En savoir plus

Le DSM remis en question ! Une belle éclaircie dans le ciel sombre de la Santé Mentale en Belgique !

05.03.2020

Le DSM remis en question !

Une belle éclaircie dans le ciel sombre de la Santé Mentale en Belgique !

La Société Belge de Psychanalyse se réjouit de la remise en question par le Conseil Supérieur de la Santé (CSS), de l’utilisation du DSM et du CIM, comme outils de référence pour le diagnostic et la planification du traitement des personnes en souffrance psychique.

Ces outils de « classification », nous dit le CSS[i], « ne permettent pas de comprendre les symptômes ni de connaître les besoins de prise en charge ou le pronostic », et à eux d’ajouter « qu’il est plus utile de comprendre la combinaison de facteurs causant et maintenant des symptômes chez un patient que d’identifier une catégorie ».

Le CSS remet ainsi au centre de la préoccupation de tout praticien en Santé Mentale, la singularité de la souffrance psychique de chaque humain et chaque patient, l’importance du sens de ses symptômes et de l’impact éventuel de son environnement. En cela, nous ne pouvons que nous réjouir de cette prise de position.

Les outils tels que le DSM, ont été utilisés pendant longtemps dans l’intention de donner aux troubles mentaux une place scientifiquement similaire à celle d’autres troubles et de permettre ainsi une politique gestionnaire et financière équivalente.

Entre-temps, les études ont montré les effets néfastes de l’utilisation du DSM dans le domaine des soins en santé mentale.

Avec la décision du CSS de remettre en question cette utilisation, nous revenons à la nécessité d’une approche de la souffrance humaine dans toute sa complexité et privilégiant le processus individualisé plutôt que l’approche protocolaire.

En effet, l’accompagnement de la souffrance psychique demande une position bienveillante et un cadre adéquat permettant son expression libre sans crainte de jugement. Il sollicite aussi, chez le praticien, une écoute bien outillée théoriquement et une capacité interne à accueillir toute souffrance mentale.

C’est notamment ainsi que la SBP conçoit la formation analytique qu’elle dispense

Nous devons continuer à nous mobiliser pour défendre cet espace de pensée individualisé indispensable à un accompagnement de qualité. Le système actuel des soins de santé mentale en Belgique est encore infiltré de toutes parts par cette ancienne vision, hyper protocolée, mettant les patients et leurs réels besoins au second plan, et les praticiens dans un dilemme éthique, partagés entre les prescriptions administratives qui leur sont imposées et leur souci professionnel de bien accompagner leurs patients. Les lobbys en faveur d’une psychologie et psychiatrie entrant dans cet ancien esprit managérial ne vont sans doute pas rester sans réaction. Mais la prise de position du CSS est une belle éclaircie encourageante dans ce ciel encore sombre.

Informations complémentaires :

 

 

 

 

 

En savoir plus

Eros op de scène

16.02.2020

Afgelopen herfst organiseerde de Belgische Vereniging voor Psychoanalyse haar reeds zevende openstudiedag. Na auteurs als Bion, Winnicott en Green, viel deze keer de eer te beurt aan het oeuvre van Joyce Mc Dougall (1920-2011), psychoanalytica en titularis van de Société Psychanalytique de Paris. Het rijk gevuld programma – met in de voormiddag 4 bijdrages van 4 vrouwen en in de namiddag een waaier van ateliers die elk verschillende concepten vanuit het werk van Mc Dougall verder verdiepen – en een thema dat velen onder ons warm doet lopen, bracht veel volk op de been, allemaal vroeg uit de veren geschud, en vanuit verschillende windhoeken richting auditorium van Kortenberg gedreven.

De voorzitster van de Vereniging, Christine Franckx, opent de dag met een korte schets van het eigene van werk van Mc Dougall en legt enkele klemtonen die ons onmiddellijk in contact laten komen met het levendige en frisse karakter van deze stoutmoedige analytica. Mc Dougall is een vrouw met lef die zich niet liet opsluiten in een theoretisch kader en met haar geweldige intelligentie en open vizier een geheel eigen klinische methode ontwikkelde. Accenten als vlottende aandacht, en het open en met vertrouwen tegemoet treden van de psyche wekken mijn nieuwsgierigheid, alsook het belang van het intieme theater van de analyticus zelf. “Elke analyse is een avonturentocht” volgens Mc Dougall, zoals ook deze studiedag er één belooft te worden.

In de eerste bijdrage trekt Francoise Labbé (kinderpsychiater) ons onmiddellijk mee in de duistere en wervelende onderwereld van een kuur met psychotische jongen. Sammy is 9,5 toen hij door Mc Dougall gedurende 10 maanden behandeld werd in een analyse van 5 keer per week. Het verslag van de behandeling van Sammy is de eerstvolgende beschreven casus van een kinderanalyse na Kleine Hans en kent een complexe redactionele geschiedenis in de historische jaren 50 waarbij Mc Dougall Londen met Melanie Klein en Anna Freud achter zich laat en verruilt voor een opleiding bij de SPP in Parijs ten tijden van de splitsing van Lacan. Deze lezing laat ons meedeinen op de woeste golven van pregenitale driften en hun voorstellingen. Ze illustreert mooi hoe Mc Dougall met haar creatieve vrijheid (met nieuwe woorden als “steengevoel” voor depressie) en emotionele betrokkenheid enerzijds, en haar strenge positie van abstinentie anderzijds zich begeeft in de “oersoep” van primitieve, vernietigende angsten en verslindende moeders en hoe ze deze tracht te verbinden. Hoe ze zich erdoor uit evenwicht laat brengen, het jongetje het moederlijk lichaam laat exploreren en denken, en zo de terreur bij het kind weet te verlichten.

Arlette Lecoq (psychiater) focust tijdens haar lezing “Kreten in Stilte” op de kliniek van de psychosomatiek. Het is een kliniek waarin we stuiten op de uiterste grens van wat analyseerbaar is voor het subject. Als analytici worden we hier immers geconfronteerd met afwezigheid van associaties, onvermogen te representeren, met leegte, bevroren affect. Met de theorie van de archaïsche hysterie brengt Mc Dougall ons in contact met de kern van het primitieve drama van de binnenwereld van deze patiënten. Lecoq exploreert en verheldert het denken van Mc Dougall in een uiterst klare en systematische uiteenzetting en aan de hand van een eigen casus onderlijnt ze ondermeer het belang van het opbouwen van droombeelden –de moederlijke rêverie van Bion – waarin de primitieve communicatie die nog geen toegang heeft tot de taal, via de weg van tekens en gedrag ervaren kan worden in de analyse. Zeer boeiend vind ik ook beter te verstaan hoe achter een bevroren affect een conflict van diepe angst voor pulsionele verbinding kan schuilgaan. Daarnaast wordt ook ingegaan op hoe de doodsdrift ingezet wordt ter bescherming van het fundamenteel fantasme “liefde leidt tot de dood” en op de notie “één lichaam voor twee” met de terreur van het anders zijn. In deze lezing krijgen kreten van stilte een nieuwe weerklank en kunnen bevroren affecten langzaam ontdooien.

In tijden van gender, transgender en belangstelling voor het lichaam waagt Trui Missine (psycholoog) zich aan het centrale concept “psychische bisexualiteit” en laat in een poëtische uiteenzetting, laverend tussen beschouwing en vertelling, veel vragen en beelden de revue passeren die tasten naar de (on)mogelijkheden om zich te identificeren met de primair mannelijke en vrouwelijke complexiteit om te kunnen gebruik maken van de creativiteit van de bisexualiteit. Vanuit haar jarenlange ervaring met kinderen en kunstenaars ontwikkelde Mc Dougall de notie “neosexualiteit” waarin perverse constructies als artistieke, singuliere creaties opgevoerd worden, en niet als perverse pathologie. Neosexualiteiten kunnen soms verslavende, wanhopige pogingen van het kind zijn om zichzelf te genezen, zoals het erotisch bezweren van een angst om te vallen. Het op die manier beluisteren van de noodkreten van het kind dat ooit het zwijgen opgelegd werd, kan gaten dichten in een subjectief weefsel van sexuele identiteit. Missine houdt enigszins ook een pleidooi om in het analytisch werk te durven in contact te treden met het lelijke, ongewone van de analysant en om niet onze normen maar het lijden van de analysant als leidraad te blijven zien.

In een laatste voormiddag lezing neemt Blandine Faoro-Kreit ons mee in de wereld van ‘de verslaving’. Mc Dougall introduceerde het woord destijds in Frankrijk.  Ze beschouwde addictieve gedragingen als pogingen tot zelfgenezing en zelfoplossing, wanneer een kind door een falende moeder-kind relatie geen zorgend en betrouwbaar moeder object heeft geïnternaliseerd met een falende buffering tegen excitaties als gevolg. Faoro-Kreit opent een denkruimte voor de kliniek van deze pathologie waarvoor we soms terug deinzen omwille van het soms verstikkende en doodse karakter waarin we ons machteloos voelen. Ze legt uit hoe addictieve oplossingen kunnen dienen om neurotische angsten te vermijden, maar eveneens om te ontsnappen aan psychotische angsten of om een beschadigd narcistisch imago te recuperen. Het is een rookgordijn tegen de totaliteit van de affectieve ervaring, of ook “de kleurenblinden van het affect”. Dit veronderstelt volgens Faoro-Kreit een specifiek luisteren in de kliniek met aandacht voor de archaïsche tegenoverdracht waarbij subliminale projecties de analyticus op een primitieve wijze infiltreren en het verstikte affect hoorbaar wordt.

De goede kwaliteit van deze plenaire lezingen geeft ons op de middag reeds een voldaan gevoel en nodigde nadien ook uit tot vruchtbare discussies en associaties in de verschillende ateliers. Ook deze erg rijke en verzorgde studiedag zag eros als een levendige, unieke creativiteit en wist ze goed te benutten. Mc Dougall krijgt postuum de aandacht haar waardig.

 

Kristel Bleyen

 

En savoir plus

CPLF-congres 2019 Jeruzalem: Trauma, psychic space, genocide.

28.11.2019

Het volgende CPLF-congres gaat door te Jeruzalem van 21 tot 24 mei 2020 met als onderwerp Trauma, psychic space, genocide

Zoals steeds wordt het congres opgebouwd rond twee klinisch-theoretische papers, ditmaal door Eva Weill (Parijse Psychoanalytische Vereniging) en Viviane Chetrit-Vatine met Michel Granek (Israëlische Psychoanalytische Vereniging). Daarnaast zijn er verschillende eminente sprekers uit andere disciplines, oa. film, literatuur, Weissman Institute, geschiedenis en diplomatie, uitgenodigd om de evolutie van de psychoanalytische theorie in de context van Israël te bespreken.

 Gelieve in bijlage registratieformulier, programma, voorstelling van het congres, praktische en culturele informatie te vinden.

I would like to draw the attention to a fact  : A SIMULTANEOUS TRANSLATION will take place throughout the Congress in the THREE LANGAGES: FRENCH, HEBREW, ENGLISH.

We will receive several guests who are not psychoanalysts and we will organize two forums to debate about the particularities of the practice and the developpement of the theory of psychoanalisis in the context of Israël.

– Daniel Zajfman, Weissman Institute director

 Christina Von Braun, Professor of Cultural Studies, Filmmaker

– Rav Daniel Epstein, Ph.D., writer, Professor Tel Aviv Institute of Psychoanalysis, Matan College of Jerusalem.

– Amos Gitaï, filmmaker director

– Avraham B. Yehoshua, Novelist, Professor of Comparative Literature

– Elie Barnavi, Historian, Diplomat, Scientific Advisor to the Museum of Europe

 

En savoir plus

A propos du rapport du KCE sur « l’organisation des soins de santé mentale pour les adultes en Belgique »

26.10.2019

A propos du rapport du KCE sur « l’organisation des soins de santé mentale pour les adultes en Belgique » octobre 2019

Les professionnels du soin en santé mentale avaient été invités par le Centre fédéral d’expertise des soins de santé (KCE) à participer à une enquête en ligne début 2019. Le format rendait difficile voire impossible la réponse à des questions complexes. C’est pourquoi un petit groupe de psychanalystes a rencontré à la Maison de la SBP Patriek Mistiaen, le chercheur principal chargé de l’enquête, pour une discussion plus nuancée autour des thèmes proposés.

Nos interrogations concernant cette enquête se retrouvent dans les conclusions et dans certaines des recommandations du rapport. Celui-ci ne prend pas position sur les contenus et les formes que peut prendre le soin psychique. Il met en avant le manque de données précises et fiables sur les besoins en santé mentale ainsi que sur les possibilités de soin accessibles à la population.

La question de l’enregistrement de données épidémiologiques est ouverte, c’est une préoccupation constante des services de soin en santé mentale et elle nécessite aussi une mise au travail de la SBP si nous voulons que les soins psychanalytiques restent accessibles aux patients en institution comme en privé. La confidentialité est au cœur de nos préoccupations, l’utilisation de moyens numériques comme e-health met à mal l’éthique de notre travail et peut entraver les processus thérapeutiques pour nos patients. Comment garder la possibilité de travailler et développer la psychanalyse dans ce contexte sociétal qui favorise la souffrance psychique et qui rend cette pensée si nécessaire ?
Il est intéressant que ce rapport pointe la nécessité de continuité de soins, de temps de concertation, de nécessité de prendre en compte aussi le versant social sans trop formaliser une organisation rigide pour les soins en santé mentale. Mais en parcourant la liste des recommandations, c’est encore et toujours la nécessité du financement de ces soins qui est renvoyé aux décideurs politiques.

Pour en savoir plus allez sur la page https://kce.fgov.be/fr/organisation-des-soins-de-sant%C3%A9-mentale-pour-les-adultes-en-belgique

En savoir plus

Tijdschrift voor Psychoanalyse

18.09.2019

Het herfstnummer van het Tijdschrift voor Psychoanalyse en haar toepassingen verschijnt op 17 september.

Click here to go to the website of the Tijdschrift

En savoir plus

Overlijden van Guy Waterplas

04.04.2019

Monsieur le Docteur Guy Waterplas

(9 octobre 1948 – 1er avril 2019)

Met droefheid in het hart, kondigen we het vroegtijdige verlies aan van een kostbare vriend, een trouwe collega van de Nederlandstalige groep te Kortenberg. Guy was psychiater, toegewijd aan de psychoanalyse en het Tijdschrift voor Psychoanalyse, wat hij gedurende vele jaren ondersteund heeft. Na een ernstige ziekte van korte duur, is hij overleden op 1 april 2019, hij was 70 jaar. We zullen hem erg missen.

En savoir plus

Remise du Prix Maurice Haber 2018

28.11.2018

Le Prix Maurice Haber 2018 a été remis à Luc Magnenat pour son article “L’environnement non humain de Searles, revisité à la lumière de la théorie de la pensée de Bion et à l’ombre de la crise environnementale” paru dans le numéro 69 de la RBP.

Retrouvez la remise du prix en vidéo et la réponse de l’auteur ici

En savoir plus