Déchiffrer les couvercles de la pandémie pour mieux la digérer tout en la dégustant

05/04/2021

Papieren artikel

Samenvatting

La pandémie Covid-19 est envisagée comme un « fait social global » qui met en évidence les vulnérabilités d’un mode de développement et d’organisation d’un monde « globalisé », dominé par le capitalisme financier et la virtualisation propagée par les technologies numériques. Les bouleversements des contenants métasociaux générés par la rencontre d’un virus avec la « disponibilité » du monde annoncent de ce point de vue ceux que nous allons affronter au cours de la période de catastrophes écosystémiques dans laquelle nous sommes entrés. De ce point de vue, la prise de conscience aigüe de cette vulnérabilité, ainsi que l’écho accru des analyses pluridisciplinaires de ses déterminants, pourraient accélérer les changements systémiques radicaux susceptibles d’atténuer les impacts du désastre écologique, mais surtout faire advenir une autre manière d’habiter le monde et de vivre en société. Dans une telle perspective, la contribution des psychanalystes pourrait s’avérer aussi utile que celles des chauves-souris. L’auteur considère que cela suppose cependant une remise au travail en profondeur de la métapsychologie psychanalytique, dont il présente les grandes lignes.

 

De deksels van de pandemie ontcijferen om beter te verteren tijdens ervan genieten

De Covid-19-pandemie verschijnt als een ‘mondiaal sociaal feit’ dat de kwetsbaarheid van een ‘geglobaliseerde’ wereld benadrukt die gedomineerd wordt door financieel kapitalisme en virtualisatie, verhoogd door digitale technologieën. De verstoringen van de metasociale containers die worden gegenereerd door de ontmoeting van een virus met de “beschikbaarheid” van de wereld kondigen vanuit dit oogpunt degenen aan die we zullen tegenkomen tijdens deze periode van ecosystemen rampen. Vanuit dit oogpunt kan het acute bewustzijn van deze kwetsbaarheid, evenals de toegenomen echo van multidisciplinaire analyses van de determinanten ervan, radicale systeemveranderingen versnellen die de gevolgen van de ecologische ramp kunnen verzachten. Het zou ook de opkomst van andere manieren van leven in de wereld en van leven in de samenleving kunnen bevorderen. In zo’n perspectief zou de bijdrage van psychoanalisten net zo nuttig kunnen blijken te zijn als die van vleermuizen. De auteur is echter van mening dat dit een diepgaande vooruitgang van de psychoanalytische metapsychologie veronderstelt, op een manier die hij verschillende brede richtingen uitlegt.

Decipher pandemic lids to better digest while tasting it

The Covid-19 pandemic appears as a “global social fact” that highlights the vulnerabilities of a “globalized” world dominated by financial capitalism and virtualization, increased by digital technologies. The disruptions of the metasocial containers generated by the encounter of a virus with the “availability” of the world announce from this point of view those that we will face during this period of ecosystem disasters in which we have entered. From this point of view, the acute awareness of this vulnerability, as well as the increased echo of multidisciplinary analyses of its determinants, could accelerate radical systemic changes likely to mitigate the impacts of the ecosystemic disaster. It could also promote the emergence of other ways of living in the world and of living in society. In such a perspective, the contribution of psychoanalysts could prove to be as useful as those of bats. The author considers that this presupposes, however, an in-depth moving forward the psychoanalytic metapsychology, in a way he presents several broad directions.